Với tôi, những ngày tết thường bắt đầu khi những chậu hoa, những cây kiểng ùn ùn đổ vào thành phố từ những vùng quê xa. Khoảnh khắc mùa xuân rực rỡ nhất trong tôi là giờ phút rộn ràng của những đêm chợ hoa nở thâu đêm trên bến sông quen thuộc, là những buổi mai rực nắng với từng chậu hoa được người mua nhìn ngắm, trầm trồ, săm soi rồi chở về nhà như chở cả mùa xuân về tỏa sáng căn nhà.

Mấy năm nay, khi đi dạo chợ hoa ngày tết, ngoài việc thưởng thức, ngắm nhìn mấy loại hoa mới tôi vẫn bâng khuâng đi tìm những bông hoa tết ngày xưa, đặc biệt là hoa cúc vàng. Nói xưa chứ có lâu lắc gì đâu, chỉ ba bốn năm trước đây thôi tôi còn khuân từng cặp cúc vàng tươi, thanh thoát ấy về đặt trước sân.

Vậy mà hôm trước tết mới rồi hỏi cô bán hoa quen: - Em ơi, sao giống cúc ta của mình không thấy?

- Đây nè chị, thiếu gì cúc đó. Cô gái ngạc nhiên nhìn tôi.

- Không, là loại cúc thân mảnh, cao, bông nhỏ nhưng nở đầy ra chứ không vũm vào bên trong và dày, to như loại cúc này.

Cô gái chưa kịp trả lời tôi thì cha cô, một lão nông đã mấy chục năm trồng hoa đã nhìn tôi cười: - Giống cúc đó lâu rồi không ai trồng nữa cô ơi! Tại người ta chuộng giống cúc lớn, giống cúc đại đóa này hơn.


Ừ, đúng là giống cúc bán đầy chợ này có vẻ lai cúc đại đóa hay cúc Đài Loan gì đó thật. Hoa nở lớn như cái chén, đầy cành, màu sắc lại vàng tươi, không thấy lá. Nhưng sao tôi cứ nhớ loại cúc xưa, thanh mảnh, dịu dàng, cành hoa thường có hoa nở, hoa búp xen vào trong lá có rìa nhỏ. Cắt một hai cành cắm vào bình, cả lá xanh, hoa vàng vừa nở, vừa búp cứ quấn vào nhau, đẹp đẽ làm sao! Cứ để bình hoa cúc lên bàn, nhìn hoài không chán. Đêm về, trong ánh đèn ngủ lờ mờ, mấy bông hoa cúc vẫn sáng rực, tỏa ấm cả căn phòng.

Hụt hẫng với hoa cúc xưa, tôi tìm đến con đường hoa mai. Cả một con đường dọc bờ sông vàng rực hoa mai. Những gốc lão mai uy nghi, bề thế, những chậu mai nhỏ, những cành mai mới cắt trên tay người đứng bán…

Hầu như loại hoa mai được cấy ghép, được nhân giống mới rất nhiều. Hoa nào cũng nhiều cánh, nhiều lớp nhằm cuốn hút khách thưởng hoa. Lác đác trong rừng mai tết ấy, tôi còn tìm được ít cây mai năm cánh, mỏng manh, cành nhánh khẳng khiu của loại mai truyền thống xưa. Chợt thấy vui như gặp lại người bạn cũ quê nghèo giữa chốn phù hoa!

Mấy gốc mai năm cánh như lọt thỏm giữa rừng mai rực rỡ, những cây mai hoa nở rợp cành, cánh mai nào cũng dày hai ba lớp: chín cánh, mười hai cánh, mười sáu cánh… Có bông nhìn như một loài hoa mới, không còn chút hồn vía nào của hoa mai truyền thống nữa dù rất được khách mua ưa thích. Có lẽ đó cũng là lý do để người làm vườn tìm mọi cách để ghép cành, lai giống đó chăng?

Đi giữa chợ hoa ngày tết mà sao tôi cứ vẩn vơ nhớ về những cái tết xưa, về những loài hoa cũ ngày càng mất dấu chốn thị thành. Trở về nhà nhìn lên bộ tứ bình Mai, Lan, Cúc, Trúc bằng tranh sơn mài treo trên tường với từng nét vẽ thanh thoát, nhẹ nhàng, lòng bỗng rưng rưng: Thế là hết tết!