Nhiều người không thích mùa đông. Cũng phải thôi, vì tiết trời đông là những cơn gió lạnh hun hút làm tím bầm da thịt mấy đứa trẻ nhà nghèo qua mỗi chỗ áo vá. Là những cành cây khẳng khiu trơ trọi đứng âm thầm thương tiếc một mùa lá, là bước chân vội vã của người qua đường tìm về mái ấm mà quên mất cái dáng co ro của bà cụ ăn xin bên hè phố... Nhưng với con, mùa đông là tất cả những gì nồng ấm và thân thương nhất.

Mùa đông, ấy là khi trên cánh đồng sau mùa gặt còn trơ những gốc rạ, con lũn cũn theo ngoại ra đồng vơ về tích dần để đun hay đổ chuồng lợn, ủ ấm cho đàn lợn mới đẻ xinh xinh. Ngoại mặc chiếc áo bông nhiều chỗ đã sờn. Con xúng xính trong chiếc áo len thêu hình bông hoa be bé trước ngực. Bàn tay ngoại khô gầy nhưng nhanh thoăn thoắt, từng bó rạ bật gốc theo tay và nằm gọn một đống. Bàn tay con nhỏ xíu, chỉ nắm hờ hờ được mấy cây rồi bặm môi, giật gốc, rạ mới chịu lên.

Thi thoảng ngẩng lên, nhìn con đang lon ton chạy hết chỗ này đến chỗ khác để nhổ, ngoại mỉm cười hiền hậu. Rồi đôi khi gốc rạ cứa vào tay ngoại bật máu, những giọt máu ri rỉ trên làn da nhăn nheo, con vội chạy đi tìm lá nhọ nồi về cho ngoại nhai và rịt vào đó để cầm máu. Xa xa, khói từ chỗ lũ trẻ chăn trâu đang đốt lửa toả ra làm mắt con cay cay...

Mùa đông, ấy là mỗi buổi bố đi cày đồng về. Bố tập tễnh vác chiếc cày nặng trịch trên đôi vai mòn, trời lạnh mà trán bố lấm tấm mồ hôi. Bàn chân bố dẫm lên đất cày nẻ toác, những rãnh sâu như mặt ruộng mùa đông. Con vội vã pha một chậu nước muối loãng để bố ngâm chân. Bố nhúng đôi bàn chân vào chậu, nước muối ngấm vào những thớ thịt làm mấy chỗ nứt sắt lại. Trên mái ngói gió lạnh rít từng cơn...

Mùa đông, ấy là mỗi sớm trời đất còn mờ mờ hơi sương. Mẹ dậy thật sớm, khẽ khàng đặt chân xuống giường, tìm đôi dép để cả nhà không tỉnh giấc. Giấc ngủ con phập phồng tiếng mẹ xuýt xoa vì lạnh. Rồi mẹ xách siêu xuống bếp đun nước, bắc nồi cám lợn và chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà. Nằm trên giường, con nghe tiếng múc nước ngoài bể ào ào, tiếng đàn lợn ủn ỉn gọi nhau dậy. Ngọn lửa ấm bập bùng toả ra từ căn bếp làm đất trời sáng dần lên. Sáng ra, anh em con đã có một chảo cơm rang thơm phức hay nồi khoai luộc bốc khói nghi ngút để ăn đi học.

Mùa đông, ấy là những buổi chiều con và chị ra bờ sông tưới rau. Cả triền đê rực lên màu vàng của hoa cải cuối mùa, màu xanh nõn nà của su hào, súp lơ... Hai chị em múc từng thùng nước dưới sông rồi nhẹ nhàng tưới đều lên từng luống rau. Bàn tay mẹ trồng thật khéo, luống nào luống đấy đều tăm tắp. Mấy cây bắp cải ban đầu khẽ rùng mình, rồi sau đó khoan khoái mở lòng đón nhận dòng nước mát lành. Khi nào tưới xong sớm, hai chị em chạy ra chơi với lũ trẻ chăn trâu, chia nhau từng củ sắn, bắp ngô nướng quá lửa đen thui. Con tách từng hạt ngô cho vào miệng, nhấm nháp cơn gió lạnh khe khẽ táp vào mặt. Chiều về, miệng đứa nào cũng lem nhem, đã thế gặp ai cũng cười toe toét và chào rõ to.

Mùa đông, ấy là những buổi tối mất điện, cả nhà ngồi quây quần trên chiếc bàn nhỏ nói đủ thứ chuyện. Nào chuyện năm nay anh hai tốt nghiệp rồi sẽ thi đại học, chuyện sắm cho chị chiếc xe đạp mới để đi học, chuyện ao cá nhà mình đợi qua mùa đông là tát được, chuyện đàn lợn bao giờ thì xuất chuồng...

Ánh đèn dầu leo lét nhưng cũng đủ soi tỏ những khuôn mặt yêu thương. Anh hai cẩn thận rót nước chè vào những chiếc chén hạt mít nhỏ xíu mời bà, mời bố mẹ. Chén chè sóng sánh màu xanh và toả ra hương thơm nồng ấm. Tiếng ếch nhái từ bờ ao vọng về hoang hoải...