Dù Thanh Hóa chưa phát triển nhiều về du lịch nhưng du khách nếu có dịp đến đây vẫn có thể tìm được nhiều địa danh thú vị để khám phá, trong đó suối cá thần ở thôn Lương Ngọc, xã Cẩm Lương, huyện Cẩm Thủy, cách thành phố Thanh Hóa 80 cây số về phía tây là một thắng cảnh đặc sắc gắn với nhiều câu chuyện thú vị.

Dòng suối này chảy ra từ một hang lớn trong núi Bồ Um thuộc dãy Trường Sinh. Cửa hàng chỉ rộng hơn một sải tay nhưng lòng hang thì rộng và sâu. Nước suối ở đây trong đến mức nhìn rõ lớp đá cuội như có ai lát dưới lòng suối. Mỗi khi có ánh nắng chiếu xuống, những viên đá trở nên long lanh như ngọc, do đó suối còn có tên là Ngọc hay Mó Ngọc (theo tiếng Mường). Nằm giữa một vùng sơn thủy hữu tình, lại gắn với nhiều câu chuyện huyền bí, suối cá thần vì thế luôn thu hút du khách bốn phương.


Nơi đây được người xưa là suối cá thần cì trong suối, mật độ cá dày đặc đến mức nhiều chỗ phải rẽ cá mới múc được nước. Dòng suối nhỏ có tới hàng vạn con cá chen chúc mà kỳ lạ là nước vẫn luôn trong veo, không hề có mùi tanh. Đồng bào Mường ở đây vẫn thường sinh hoạt nấu nướng bằng nước của dòng suối này từ khi lập bản cho đến ngày nay. Gọi là cá thần vì cá ở đây rất thân thiện với người và chưa ai thấy cảnh cả chết bao giờ. Người dân ở đây từ bao đời qua không bao giờ dám bắt cá, vì thế cá cứ thế sinh sôi đàn đàn lũ lũ, đủ các thế hệ. Con nhỏ nặng chừng nửa ký, con trung bình nặng chừng năm, sáu ký. Cá ăn đậu phộng, mì tôm đến bắp và chẳng đi đâu xa, chỉ tung tăn bơi lội từ cửa hang đến lòng suối chừng độ hơn trăm mét rồi quay trở lại. Ban ngày, cá từ dòng suối ngầm trong hang núi, theo dòng nước bơi ra, đùa giỡn ở nơi suối Ngọc, đến đêm lại bơi vào dòng suối ngầm nằm sâu trong lòng núi. Chẳng ai be đâp đắp bờ, vậy mà loài cá này vẫn chỉ bơi quanh quẩn trong giới hạn chừng 150m rồi quay vào, không bao giờ vượt qua giới hạn đó để tràn sang các ruộng nước, ao, đầm gần kề.


Loài cá này được người dân Mường gọi là cá phốôc, hình thù tựa như cá lóc, căng tròn ở phần giữa thân, vảy như vảy cá chép, lưng hơi sẫm, môi có màu phớt hồng, vây và đuôi có chấm đỏ. Thỉnh thoảng, vào những dịp đặc biệt người ta còn thấy xuất hiện những con cá “chúa”, mang có vành đỏ như đeo khuyên tai, mắt có hai mí xanh đỏ, đuôi có chấm đỏ viền xanh. Người già Mường cho hay dấu ở nơi đuôi cá gọi là “mặt nguyệt”. Chẳng ai cân đo được bao giờ nhưng ước chừng cá “chúa” phải nặng tới 30 – 40kg. Các cụ già cho rằng cá “chúa” sống lâu bằng tuổi của họ. Giờ đây chuyện cá “chúa” xuất hiện chỉ còn như huyền thoại qua lời kể của các cụ cao niên sống bên cạnh con suối. Các cụ cho hay rằng cá “chúa” chỉ xuất hiện khi cần đóng vai trò chỉ huy đàn cá múa mừng chàng Rắn xuất hiện. Bây giờ, du khách đến suối cá thần chỉ còn thấy dấu tích của đền thờ chàng Rắn, được xây dựng hồi thế kỷ XIV.


Sau suối cá, du khách thích chiêm ngưỡng cảnh song nước hữu tình xứ Thanh có thể đi xe theo đường 217 đến thăm thành nhà Hồ thuộc huyện Vĩnh Lộc, rồi đến phố huyện vùng cao thuộc thị trấn Cẩm Thủy thăm chợ phiên, ghé cửa hàng thổ cầm mua quà lưu niệm… Chừng đó dạo chơi cũng đủ để khách bốn phương nhớ mãi về vùng đất này.