Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5, du khách nườm nượp kéo về cảng Vũng Áng (Kỳ Anh, Hà Tĩnh) ngoài mục đích thưởng ngoạn phong cảnh cảng biển nước sâu, viếng đền Bà Hải và thăm dự án FORMOSA, còn để thưởng thức đặc sản mực “nhảy” nổi tiếng.


Trong cầu cảng Vũng Áng trên sóng nước bập bềnh, có hàng chục chiếc bè nổi, mỗi bè có diện tích khoảng vài chục mét vuông, vừa là nơi chế biến, vừa là “bàn tiệc” cho du khách thưởng thức đặc sản. Để xuống bè, du khách phải đi qua những chiếc cầu thang dã chiến khá gập gềnh. Dịp nghỉ lễ dài ngày, khách phương xa có điều kiện đến với Vũng Áng. Con đường đi vào cảng chật kín ô tô.


Mực nhảy được thợ câu trong đêm, thả vào khoang thuyền trữ nước biển rồi đem về bán cho các chủ nhà hàng. Mực (cùng với các hải sản khác), được nuôi trong những chiếc lồng bằng lưới dưới lòng cảng. Thực khách vào xem còn thấy mực, tôm cá bơi lội tung tăng, nhảy nhót (vì vậy mới có tên là mực “nhảy”), có thể trực tiếp lựa chọn đưa cho đầu bếp chế biến. Có một cách gọi khác là mực “nháy”, muốn nhấn mạnh đôi mắt mực còn sống nhấp nháy, hoặc da mực mới vớt lên khỏi nước ánh lên lấp lánh. Dù là mực “nhảy” hay mực “nháy” thì cùng giống nhau ở đặc điểm là mực còn tươi, sống.


Có nhiều cách chế biến mực “nhảy”. Đơn giản nhất là mực để nguyên con, vớt lên cho vào nồi luộc ngay, vớt ra chấm với mù tạt hoặc nước mắm gừng, kẹp lá lốt rất ngọt và thơm, tuy hơi phiền một chút khi chất mực để lại vệt đen nơi miệng.


Cách thứ hai là gỏi mực. Mực được làm sạch, cắt thành miếng, để ráo nước rồi trần qua nước chanh, chấm nước mắm. Món này không có vị tanh, trái lại có vị ngọt, mát. Ngoài ra còn có một số món khác như mực nhồi thịt, chả mực…, nhưng thực khách vẫn ưa chuộng nhất là hai món mực luộc và gỏi mực. Thức uống khá phong phú bao gồm rượu nếp, rượu các loại và bia.


Trưa hè nóng nực nhưng ngồi trên bè hơi nước và gió thổi lồng lộng rất mát, thuyền hơi bồng bềnh, vừa thưởng thức mực nhảy vừa ngắm cảnh sơn thuỷ hữu tình, thật không còn gì thú bằng.


Tuy gọi là đi ăn mực nhảy nhưng bên cạnh mực còn có nhiều loại cá khác nhau, rồi cua, ghẹ, tôm, nhím biển…Tất cả đều rất tươi ngon. Sau chầu bia rượu, thực khách sẽ được thưởng thức món cháo cá ăn kèm với hành tăm có công dụng giã rượu. Một thực khách cười sảng khoái: “Đến đây, sau khi làm Chí Phèo, chúng ta được thưởng thức bát cháo hành của Thị Nở”.


Một anh bạn là người địa phương cho biết: “Mỗi cân mực ngư dân câu lên nhập cho chủ quán khoảng 100 nghìn, chủ quán bán cho khách với giá 350 nghìn. Ngày đông khách mỗi quán cũng bán được khoảng vài chục cân mực, chưa kể các hải sản khác và thức uống. Tính ra các chủ quán cũng “làm ăn được”.


Chả thế mà vừa bước chân xuống xe, chúng tôi đã bị mấy nhân viên của quán chèo kéo, chào mời có phần thái quá. Với giá cả như vậy, những quán mực nhảy này không dành cho những người thu nhập trung bình và thấp. Cách tổ chức quán cũng còn tạm bợ, nhiều quán xả rác xuống thẳng lòng biển.

Vì vậy, thiết nghĩ để thương hiệu “Mực nhảy Vũng Áng” trở nên bền vững, có sức lan toả mạnh mẽ, cần đổi mới cách kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, và có những giải pháp để “bình dân hoá” về mặt giá cả.