Khi đến xã Hưng Lễ, huyện Giồng Trôm, hỏi người dân ở đây không ai là
không biết ngôi nhà của ông Mười Trác, tên gọi thân mật của ông Nguyễn
Văn Trác. Ngôi nhà này tự hào bởi trước đây đã có sự hiện diện của đồng
chí Lê Duẩn-bí thư xứ uỷ Nam Kì. Nơi đây là nơi đồng chí chỉ đạo phong
trào cách mạng miền Nam trong những năm kháng chiến ác liệt nhất.
Căn nhà xưa rất đơn sơ, bình dị như bao nhà dân khác. Nó theo lối kết cấu xưa, gồm ba gian, hai cháy nhà bằng gỗ, xung quanh được bao bọc bởi vườn dừa bốn mùa tươi mát. Chính những hàng dừa làm nên một nét đặc trưng rất riêng cho những căn nhà ở Bến Tre này. Đặc biệt hơn các căn nhà khác, nó có lối thoát hiểm an toàn khi giặc lùng bắt hay có sự cố bất ngờ nào khác. Sống và gắn bó với nơi đây gần năm tháng, mọi sinh hoạt của đồng chí Lê Duẩn đều diễn ra trong căn buồng nhỏ. Khi vào đây, ta chỉ thấy một vài vật dụng đơn giản, chiếc giường đôi cùng với một chiếc tủ đứng. Bọn địch sẽ không thể ngờ rằng chiếc tủ ấy bên trong là một hầm bí mật đào dưới lòng đất, đây là một nơi ẩn thân khá kín đáo. Khi phát hiện có người lạ, hay có bóng dáng quân địch, chính vợ chồng ông Trác sẽ là người báo cho đồng chí Lê Duẩn biết để kịp thời lẩn tránh. Tuy không là ruột thịt nhưng chính con đường cách mạng đã gắn kết họ sống chung trong một máy nhà. Sau năm tháng ấy, đồng chí Lê Duẩn rời khỏi căn nhà để tránh do thám của quân địch. Ông đã chuyển sang nhiều nhà cơ sở khác, nhưng nơi đây là nơi ghi dấu bao kỉ niệm khó phai nhất.

|
Sau ngày nước nhà hoàn toàn độc lập, đồng chí đã có lần về thăm lại chốn cũ, hỏi thăm những người mà mình đã từng gắn bó trong những năm khốc liệt của cuộc chiến đấu. Khu nhà xưa nay đã không còn, có chăng chỉ là chiếc tủ gỗ từng là hầm bí mật năm nào. Để ghi dấu những ngày tháng ở quê hương đồng khởi, đồng chí đã cho xây dựng lại ngôi nhà. Nơi một trái tim lớn đã từng ở và chỉ huy phong trào cách mạng miền nam. Tuy đơn sơ, nhưng nó là sự đánh dấu cho một thời đấu tranh gian khổ của những người hoạt động cách mạng. Căn nhà xứng đáng được người ta biết đến, và hiện nay, nó đã được bộ văn hoá thông tin công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.
Vietbalo - Tổng hợp