Vịnh Xuân Đài nằm cách thành phố Tuy Hòa khỏang 55km về phía Bắc theo tuyến đường quốc lộ 1A chạy dọc men theo bờ tây vịnh Xuân Đài. Đi vào Nam ra Bắc khi đến đỉnh gốc Găng, du khách có thể dễ dàng ngắm một góc cảnh vịnh Xuân Đài. Tàu thuyền có thể đi vào từ cửa vịnh hoặc xuất bến từ Cảng Dân Phước, Tiêu Châu, Nhất Tự Sơn… để đi tham quan tòan vịnh.

Vịnh Xuân Đài có diện tích mặt nước khỏang 13.000 ha. Cửa vịnh rộng khảong 4,4km, vịnh có độ sâu từ 7m đến 18m; sự kỳ thú của vịnh Xuân Đài là sự đan xen về địa hình, gành nối tiếp vũng, vũng nối tiếp bãi, bãi nối tiếp núi, uốn lượn trùng điệp nên từ ngàn xưa đã có câu ca dao:


Bờ vịnh dài khỏang 50km, chạy qua nhiều vùng địa hình khác nhau với những tên gọi khá thú vị như: gành Đèn, gành đá Ong, gành Đen, gành Đỏ, vũng Lắm, vũng Mắm, vũng Dông, vũng Sứ, vũng Chào, vũng Me, vũng La, bãi Ôm, bãi Từ Nham, mũi Động Tranh, mũi Gành Tướng, hòn Móm, mũi Tai Mã, gành Bà. Nằm giữa vịnh có các hòn đảo nhỏ như: Hòn Yến nằm sát cửa vịnh Xuân Đài, cù lao Ông Xá như một pháo đài án ngữ trước vũng Lắm; đảo Nhất Tự Sơn có thể nằm giống như chữ Nhất trong tiếng Hán nên gọi là Nhất Tự Sơn, cồn Đám Cả nằm chính giữa Vịnh khi thủy triều lên bãi cát này hòan tòan bị ngập nước, khi thủy triều xuống đám Cả có diện tích khoảng 3ha…

Một phía Đông Nam của Vịnh là: gành Đá Dĩa, hòn lao Mái Nhà, phía Bắc là bãi cát Từ Nham, bãi biển Từ Nham, đầm Cù Mông, bãi Tràm, bãi Nồm…, dưới biển có nhiều lọai san hô và rong biển.


Vịnh Xuân Đài chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử: Trong thời kỳ mở đất, bản doanh của Văn Phong rồi sau này là trấn thủ Nguyễn Phúc Vịnh đều đặt tại đây, bởi địa thể hiểm trở, là giao lưu giữa Phú Yên với bên ngòai. Vào những năm 1775 – 1801 là cuộc thuỷ chiến giữa quân Tây Sơn với nhà Nguyễn. Trong chiến tranh thế giới thứ II, tàu hải quân của quân đội Nhật Hòang bị phi cơ Đồng Minh bắn chìm giữa vịnh Xuân Đài. Vũng Lắm là thương cảng sầm uất bậc nhất của Phú Yên trong quá khứ, là cửa ngõ thông thương giữa Phú Yên với bên ngòai… Đây là nơi phái đòan ngọai giao đầu tiên của Hoa Kỳ do Edmund Roberts dẫn đầu đến thăm nước Đại Nam vào thời minh Mạng năm 1832.

Du khách đến sông Cầu không thể không dừng chân để thưởng thức cảnh đẹp nơi đây, nước trong vịnh lặng như tờ, có thể tắm cách xa bờ 10m mà không sợ nguy hiểm, sau đó có thể tham quan chùa Triều Tôn ở xã Xuân Thọ 2 được tổ thiền sư Chánh Quang khai sáng vào năm Quí Hợi (1803). Tại đây còn có chùa Lăng Nghiêm (cạnh ngôi mộ cụ cử Đào Trí) do tổ sư Huệ Chiếu khai sáng cách đây trên 130 năm. Sau những món đặc sản biển tại đây, vừa tươi ngon, vừa rả như ốc nhảy, cá dìa, cua, tôm, ghẹ, cá mú… Hiện nay, trên vịnh Xuân Đài có khỏang 14 ngàn lồng tôm hùm, mỗi lồng tôm khỏang 50 con với giá tôm lọai 9 lạng trở lên là gần 700 ngàn đồng một ký. Đây là tài sản khổng lồ, đã có những làng nghèo ở Sông Cầu nay trở thành làng tỷ phú nhờ con tôm hùm. Theo ông Nguyễn Bá Lộc – Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, Trưởng Ban chỉ đạo phát triển du lịch của tỉnh chi biết: “Vịnh Xuân Đài là một trong nhưng thắng cảnh tiêu biểu ở Phú Yên có sự kết hợp hài hòa của các yếu tố tự nhiên như: núi non, biển cả và lịch sử, gần vịnh là các di tích thắng cảnh như: gành Đá Đĩa, đầm Ô Loan, đầm Cù Mông… Vịnh Xuân Đài có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, các bãi biển cát trắng sẽ trở thành những khu nghỉ dưỡng cao cấp, những vánh đá dựng đứng, bãi san hô ngầm, vịnh rộng kín gió… là nơi lý tưởng để tổ chức các lọai hình du lịch thể thao leo núi, lặn biển, đua thuyền, lướt sóng và khám phá đại dương”.

Hãy đến vịnh Xuân Đài để khám phá và cảm nhận nét độc đáo mà thiên nhiên đã ban tặng cho Phú Yên.